Od początku czerwca do połowy sierpnia tego roku Główny Urząd Statystyczny przeprowadzi szczegółowe badanie, które obejmie 120 tys. gospodarstw rolnych. Urzędnicy będą pytać m.in. o powierzchnię upraw, zasiewy, pogłowie zwierząt hodowlanych, zużycie nawozów, wyposażenie w maszyny. Wyniki będą kluczowe dla prowadzenia właściwej polityki rolnej na poziomie krajowym i unijnym, w tym dla wielkości dopłat do rolnictwa.

Badanie ma dostarczyć informacji m.in. o strukturze gospodarstw rolnych, ich wielkości, specjalizacji oraz o ich sytuacji. Te dokładne informacje – podobnie jak w przypadku innych badań organizowanych przez Główny Urząd Statystyczny – będą służyć wszystkim, którzy mają – na poziomie lokalnym, krajowym lub unijnym - wpływ na gospodarkę, a szczególnie na rolnictwo, lub których interesy są z rolnictwem związane.

Badanie jest realizowane raz na trzy lata. Odbywa się we wszystkich krajach unijnych. Podstawą do jego przeprowadzenia jest przede wszystkim rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/1091 z 18 lipca 2018 r. w sprawie zintegrowanych statystyk dotyczących gospodarstw rolnych.

Liczba gospodarstw rolnych w Polsce szacowana jest na ok. 1,2 mln. Najnowsza edycja badania obejmie 120 tys. z nich (czyli około 10%). Zbadane zostaną wszystkie działające w naszym kraju gospodarstwa prowadzone przez osoby prawne lub jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej, wszystkie gospodarstwa ekologiczne bez względu na formę prawną, w jakiej funkcjonują,  a także wszystkie duże gospodarstwa indywidualne (grupa dużych gospodarstw jest dla każdego województwa wyłaniana osobno na podstawie przyjętych dla tego województwa kryteriów). W przypadku pozostałych gospodarstw indywidualnych badanie obejmie odpowiednio liczną grupę ich wylosowanych reprezentantów.

Pełne bezpieczeństwo

Podobnie jak w innych przypadkach, GUS gwarantuje całkowitą ochronę gromadzonych w ramach badania informacji. Dodatkowo objęte są one – pod rygorem odpowiedzialności karnej – tajemnicą statystyczną (obowiązuje ankieterów i wszystkich innych pracowników statystyki publicznej). To oznacza, że dane jednostkowe dotyczące konkretnego gospodarstwa i osób z nim związanych, które mogłyby pozwolić na ich identyfikację, nigdy nie mogą zostać ujawnione lub komukolwiek przekazane. Są one wprowadzane do bezpiecznej bazy danych i anonimizowane. Następnie już jako dane nieidentyfikowalne (anonimowe, których nie można w żaden sposób powiązać z żadną konkretną osobą) są opracowywane przez ekspertów statystyki publicznej - wyłącznie na potrzeby przygotowania opracowań i analiz zbiorczych. Mówiąc wprost: poznamy w różnym ujęciu i w różnych przekrojach wyniki badania gospodarstw rolnych, ale nigdy nie poznamy danych na temat tego czy innego gospodarstwa albo osoby związanej z gospodarstwem.

Czego się dowiemy?

Ankieterzy będą pytać m.in. o liczbę pracujących w gospodarstwie, użytkowanie gruntów, powierzchnię zasiewów, pogłowie zwierząt gospodarskich, maszyny i urządzenia rolnicze, strukturę dochodów, wykorzystanie nawozów wedle ich rodzajów, wykorzystanie środków ochrony roślin, prowadzenie działalności gospodarczej w gospodarstwie itd.

Rolnicy otrzymają od prezesa GUS list z informacjami na temat badania, sposobu jego przeprowadzenia i celów. Wedle życzenia będą mogli sami wypełnić formularz przez internet (tzw. samospis), korzystając z aplikacji na stronie internetowej badaniarolne.stat.gov.pl, albo zrobi to ankieter podczas rozmowy telefonicznej lub wizyty w gospodarstwie rolnym. Przypominamy: ankieter jest funkcjonariuszem publicznym i pracownikiem urzędu statystycznego. W czasie rozmowy przedstawi się, poda numer legitymacji służbowej (podczas wizyty okaże legitymację), a jego tożsamość można bardzo łatwo i szybko sprawdzić na stronie internetowej: badania-ankietowe.stat.gov.pl lub dzwoniąc 
na infolinię statystyczną pod numerem tel.: +48 22 279 99 99.

Pod tym numerem rolnicy uzyskają też wszelkie informacje na temat badania pomoc, której w związku z nim będą potrzebować. Infolinia będzie dostępna od 1 czerwca do 14 sierpnia w godz. 8:00–20:00 (w dni robocze). Warto pamiętać, że ankieter nie będzie nigdy prosił respondentów o informacje niezwiązane z badaniem lub wykraczające poza jego zakres, np. o numer rachunku bankowego.

Dlaczego warto brać udział?

Udział w badaniu jest z mocy ustawy obowiązkowy, jednakże kluczowe jest zrozumienie jego wagi i pożytków, które z niego płyną. Rolnicy mają ich świadomość. Nie ma wątpliwości, że właściwa polityka rolna, bez względu na to, czy mamy na myśli działania lokalne, krajowe, czy europejskie (unijne), nie może być prowadzona na ślepo, ale musi wykorzystywać jak najbardziej aktualne, pełne i precyzyjne informacje – uwzględniające stan obecny, zmiany w czasie i porównania dotyczące regionów i krajów. Udział w badaniach ma więc ogromne znaczenie społeczne i jednocześnie jest też w najlepszym interesie samych respondentów, zainteresowanych rozwojem rolnictwa.

Wyniki tegorocznego badania będziemy poznawać systematycznie w różnych publikacjach GUS, m.in. w rocznikach statystycznych, w tym w „Roczniku Statystycznym Rolnictwa”, który będzie publikowany pod koniec 2028 r., a wcześniej w analizie „Charakterystyka gospodarstw rolnych” (publikacja w czerwcu 2028 r.). Dane te zostaną również umieszczone w Banku Danych Lokalnych dostępnym za pośrednictwem strony internetowej stat.gov.pl (w czerwcu 2028 r.).