|
Wieś CZECHY
TSCHECHEN - 1163 r.
TSCHECHENDORF - później,
FRIEDRICHSDORF - 1935 r.
CZECHYNIA - 1945 r. CZECHY -1946 r.
Etymologia nazwy wsi nawiązuje prawdopodobnie do pierwszych osadników
- Czechów, lub do jej założyciela Czecha, i pochodzi zapewne z XII
stulecia. Friedrichsdorf jest plonem germanizacyjnej polityki III Rzeszy i
pochodzi z 1935 roku. Nazwa Czechynia i Czechy są wyrazem nowych
poszukiwań nazewniczych i związania ich z tradycjami wsi. Pochodzą z
1945 i 1946 roku.
Czechy pierwotnie były wsią owalnicową. Później, poprzez rozbudowę
przestrzenną, stały się wsią ulicową. Wieś położona jest na północny
- zachód od Jaworzyny, wzdłuż drogi lokalnej, wiodącej z Jaworzyny do
Pastuch owa, na wysokości od 212 do 226 m ponad poziomem morza.
Po raz pierwszy wzmiankowane przez biskupa wrocławskiego Waltera w
1163 roku. W 1342 roku Czechy były własnością Gotfrieda von
Girlascheim'a, i następnie poprzez dzierżawy i wykupienia były własnością
różnych rodów. W 1785 roku wieś, i majątek, były własnością Marii
von Kramsta aus Muhrau i, wiadomo, że liczyły już 405 mieszkańców, w
tym 20 rolników, 18 zagrodników i 15 chałupników. Majątek liczył 271
ha, w tym 194 ha gruntów ornych, 38 ha łąk i 37 ha lasów. We wsi był
młyn wodny, zwany czeskim, i szkoła założona w 1742 roku, w której
uczyło się ok. 50 dzieci. W 1886 roku w Czechach mieszkały 792 osoby, z
czego część dojeżdżała do pracy w Jaworzynie. W szkole uczyło się
137 uczniów. W XIX stuleciu wieś poddana została rozbudowie
przestrzennej, w technologii i konstrukcji murowanej.
Wśród wielu zabytków kultury na uwagę zasługują:
- 20 stanowisk archeologicznych, przedstawiających osady lub ślady
osadnictwa kultury łużyckiej lub wczesnego średniowiecza
- Góra Kluskowa (Klosseenberg), i znajdujące się na niej "szańce"
szwedzkie z XVII wieku,
wieża kościelna z 1873 roku,
- budynek szkoły podstawowej, Nr 25, z końca XIX stulecia,
- zespół mieszkalno - gospodarczy (Nr 3) : dom mieszkalny, budynek
gospodarczy z murem ogrodzenia, z 1906 roku,
- brama (budynek Nr 4), z końca XIX wieku,
- zespół mieszkalno - gospodarczy (budynek Nr 11) : dom mieszkalny,
budynek gospodarczy z końca XIX wieku,
- zespól mieszkalno - gospodarczy ( bud. Nr 18) : dom mieszkalny,
budynek gospodarczy z ok. 1880 roku,
- zespół mieszkalno - gospodarczy (bud. Nr 20) : dom mieszkalny,
budynki gospodarcze 1 i II, z 1795 roku oraz z końca XIX wieku,
budynek gospodarczy (bud. Nr 26), z końca XIX wieku,
- dom mieszkalny Nr 27, z końca XIX wieku.,
- dom mieszkalny Nr30, z końca XIX w.,
- budynek gospodarczy Nr 32, z końca XIX w.,
- budynek gospodarczy Nr 23, z końca XIX w; stodoła,
- dom mieszkalny Nr 54, z około 1880 roku,
- dom mieszkalny Nr 65, z końca XIX w.,
- dom mieszkalno - gospodarczy Nr 66, z 2 połowy XIX w.,
- dom mieszkalny Nr 66a, z 2 poło XIX wieku,
- zespół mieszkalno - gospodarczy nr 67: dom mieszkalno gospodarczy,
budynek gospodarczy, z końca XIX stulecia,
- dom mieszkalny Nr 70b, z około 1905 roku,
- budynek gospodarczy Nr 71, z około 1880 roku,
- dom mieszkalny Nr 72, z końca XIX wieku,
- zespół cmentarza ewangelickiego z 2 połowy XIX wieku, położony
na niewielkim wzniesieniu, za wsią, we wschodniej jej części, wśród
pastwisk.
Ochronie konserwatorskiej podlega układ przestrzenny wsi, ponadto
wszystkie wymienione powyżej obiekty historii, kultury i budownictwa.
|