|
Wieś Bagieniec
TYCHENOW - w 1307 roku,
TEICHENAU - później,
TYCHENOW - w 1945 roku,
BAGIENlEC - od 1946 roku.
Etymologia nazwy wsi nawiązuje do istniejących tutaj mokradeł: der
Teich sadzawka, staw, w XII stuleciu zeslawizowana do brzmienia Tychenow,
później Teichenau. Nazwę Tychenow przywołano jeszcze w 1945 roku. Od
1946 roku, przez proste przetłumaczenie, wsi nadano imię Bagieniec.
fot. Sławomir Pamuła
fot. Sławomir Pamuła
Bagieniec położony jest na płd-wsch. od Świdnicy i na wschód od
Jaworzyny Śląskiej, przy drodze bocznej z Bolesławie do Wiśniowej, i
dalej do Świdnicy, wzdłuż potoku Bagieniec, wpadającego do rzeki
Bystrzycy, wśród łąk i lasów mieszanych, w obniżeniu lekko pofałdowanego
terenu, na wysokości od 202,8 m do 209,3 m ponad poziomem morza. Wieś
rozlokowana jest wzdłuż szosy asfaltowo - brukowej, w zabudowie
rozproszonej, zbliżonej do wsi typu łańcuchowego.
Bagieniec powstał za czasów Bolka I, księcia Świdnicko -
Jaworskiego. Wzmiankowany po raz pierwszy w 1307 i 1318 roku w dokumentach
biskupa wrocławskiego Henryka, potwierdzających dziedziny z Bagieńca na
rzecz kościoła w Wierzbnej. W 1369 roku wieś należała do Nicolasa von
Sachenkirch, burgrabiego z Sobótki, który podzielił dobra pomiędzy
swoich synów: Hansa, Pawła, Weigela, Konrada i Piotra, w 1400 roku, przy
czym nie wiadomo, któremu przypadł Bagieniec. W XV wieku wieś stała się
lennem saskim, zarządzanym przez radę miejską w Świdnicy, i została
oddana w dzierżawę. W 1499 roku należała do Pawła Herdena, który
sprzedał ją Hansowi Hotzendorfowi, a ten z kolei, w 1545 roku, Hansowi
von Ronau z Goli Świdnickiej. W rękach tego rodu wieś pozostała do
1633 roku, poczym drogą koligacji przeszła w ręce rodu von Luck. W 1775
roku, drogą zakupu, Bagieniec przeszedł we władanie rodu von Zedlitz ,
którzy w 1884 roku otrzymali prawo Fedeikomisu, a w 1917 ustanowili
majorat. Ostatnim właścicielem wsi był - wymieniony w 1930 roku - Karl
August von Zedlitz - Leipe.
W 1785 roku wieś liczyła 187 mieszkańców, w tym: 3 zagrodników, 22
chałupników, 1 folwark i 2 młyny wodne. Około 1866 roku Bagieniec
liczył już 271 mieszkańców, ponadto były tu 2 młyny wodne, majątek
ziemski, szkoła ewangelicka dla 55 dzieci i 1 nauczyciel.
Bagieniec jako wieś o starej metryce założenia posiada szereg wartości
zabytkowych, między innymi:
- 10 stanowisk archeologicznych, dokumentujących ślady dawnego
osadnictwa,
- zespół pałacowo - folwarczny: rozlokowany w centrum wsi, w obniżeniu
między niewielkimi wzniesieniami, otaczającymi wieś. Zajmuje on
teren płaski, otoczony od wschodu i północy dużymi stawami
hodowlanymi, od południa i zachodu łąkami i polami
- uprawnymi, przez łąki graniczy z cmentarzem, rozlokowanym na
niewielkim wzgórzu. Głównym założeniem zespołu jest dwór:
wzniesiony prawdopodobnie przez Nicolasa von Sachenkircha, w latach
70-80 tych XV wieku. Składał się on z budynku na planie czworoboku,
o trzech kondygnacjach. Do budynku przylegały zabudowania pomocnicze.
Ten pierwotny dwór, noszący charakter wieży mieszkalnej, został
rozbudowany na nowoczesną siedzibę, w
latach 20-30 tych XVII wieku, i aktualnie nosi charakter pałacu.
Uzupełnieniem założenia jest zespół budynków folwarcznych: dom
rządcy, czworak, chlewnia, stajnia, obora, wozownia, stajnia, stodoła,
spichlerz, chlewnia, sklep, ponadto park i most przy pałacu, zespół
uzupełniają dwa budynki mieszkalne Nr 2 i 20. Zabudowa ta pochodzi z
poło XIX stulecia, częściowo z początków XX wieku,
- zespół cmentarny, na który składają się: mur cmentarny z bramą
z ok. poło XIX wieku, kaplica cmentarna z 1854 roku, i cmentarz, z
zespołem zabytkowych nagrobków rodu von Zedlitz, z XIX stulecia.
Najstarszy istniejący nagrobek pochodzi z 1889 roku. Cmentarz
otoczony jest drzewami, które uzupełniają ten zespół.
Ścisłej ochronie konserwatorskiej podlega układ przestrzenny wsi,
wszystkie stanowiska archeologiczne, dwór, zespół zabudowań
folwarcznych, park i zespół cmentarny.
|